Ubuntu 20 Komutları ve Kullanımı

Ubuntu 20 Komutları ve Kullanımı
Sistem Bilgisi

Ubuntu tabanlı bir sunucuyu (VDS veya VPS) yönetmeye başladığınızda, grafik arayüzler yerine komut satırını (Terminal) kullanmak işlemlerinizi çok daha hızlı, güvenli ve verimli yapmanızı sağlar. Ubuntu 20.04 LTS (Focal Fossa), uzun süreli destek (LTS) yapısı, kararlılığı ve geniş yazılım desteği sayesinde sunucu dünyasında en çok tercih edilen sürümlerden biridir.

Verisunucu.net olarak hazırladığımız bu kapsamlı rehberde; Ubuntu 20.04 sunucunuzda en sık ihtiyaç duyacağınız temel terminal komutlarını, dosya yönetimini, paket yönetim araçlarını ve servis yönetimini tüm detaylarıyla inceliyoruz.

1. Temel Dizin ve Dosya Yönetimi Komutları

Sunucu içerisinde klasörler (dizinler) arasında gezinmek, dosya oluşturmak veya silmek için kullanılan temel komutlar şunlardır:

  • pwd (Print Working Directory): Şu an hangi dizin (klasör) içinde olduğunuzu gösterir.

    Bash

    pwd
    
  • ls (List): Bulunduğunuz dizindeki dosya ve klasörleri listeler.

    • Tüm detayları ve gizli dosyaları görmek için: ls -la

  • cd (Change Directory): Klasörler arasında geçiş yapmanızı sağlar.

    • Örnek: cd /var/www (Belirtilen dizine gider)

    • Bir üst dizine çıkmak için: cd ..

      Sistem Bilgisi
  • mkdir (Make Directory): Yeni bir klasör oluşturur.

    • Örnek: mkdir yeni_klasor

  • rm (Remove): Dosya veya klasör silmek için kullanılır.

    • Klasör ve içindekileri kalıcı silmek için: rm -rf klasor_adi (Dikkat: Geri dönüşü yoktur!)

  • cp ve mv: cp dosyaları kopyalamak, mv ise dosyaları taşımak veya yeniden adlandırmak için kullanılır.

2. Ubuntu Paket Yönetimi (apt)

Ubuntu ve Debian tabanlı sistemlerde yazılım yüklemek, güncellemek veya kaldırmak için apt paket yöneticisi kullanılır.

  • Paket Listesini Güncelleme: Sunucunuzdaki depo listesini güncellemek için ilk olarak şu komutu çalıştırın:

    Bash

    sudo apt update
    
  • Sistemi Yükseltme (Güncelleme): Yüklü tüm paketleri en son sürüme güncellemek için:

    Bash

    sudo apt upgrade -y
    
  • Yeni Paket (Yazılım) Yükleme: Örneğin sunucuya htop izleme aracını kurmak için:

    Sistem Bilgisi

    Bash

    sudo apt install htop -y
    
  • Paket Kaldırma: Sisteminizde artık ihtiyaç duymadığınız bir yazılımı silmek için:

    Bash

    sudo apt remove paket_adi
    

3. Sistem Durumu ve Kaynak İzleme Komutları

Sunucunuzun anlık performansını, bellek (RAM) tüketimini ve işlemci (CPU) yükünü takip etmek için şu araçları kullanabilirsiniz:

  • top veya htop: Anlık olarak çalışan süreçleri, CPU ve RAM tüketimini listeleyen interaktif araçlardır. (htop görsel olarak çok daha gelişmiştir).

  • df -h: Sunucunuzdaki disk alanının doluluk oranını ve boş alanları okunabilir formatta gösterir.

    Bash

    df -h
    
  • free -h: Sunucudaki toplam, kullanılan ve boş RAM miktarını gösterir.

  • uptime: Sunucunun ne kadar süredir kesintisiz açık olduğunu ve anlık sistem yük ortalamalarını gösterir.

4. Servis Yönetimi (systemctl)

Ubuntu 20.04 üzerinde çalışan web servislerini (Apache, Nginx, MySQL, SSH vb.) yönetmek için systemctl komutu kullanılır.

  • Servis Durumunu Kontrol Etme:

    Sistem Bilgisi

    Bash

    sudo systemctl status nginx
    
  • Servisi Başlatma / Durdurma:

    Bash

    sudo systemctl start apache2
    sudo systemctl stop apache2
    
  • Servisi Yeniden Başlatma:

    Bash

    sudo systemctl restart mysql
    
  • Servisin Sunucu Açılışında Otomatik Başlamasını Sağlama:

    Bash

    sudo systemctl enable ssh
    

Sıkça Sorulan Sorular

Ubuntu 20.04 için komut yazarken neden “Permission denied” hatası alırım? Linux sistemlerde kritik dosyalara erişmek, paket kurmak veya sistem servislerini değiştirmek için yönetici haklarına sahip olmanız gerekir. Komutun başına sudo ekleyerek yetkili kullanıcı haklarıyla çalıştırabilirsiniz.

Ubuntu 20.04 LTS desteği ne zaman sona eriyor? Ubuntu 20.04 LTS sürümü, 2025 yılında standart destek süresini tamamlamıştır. Kritik güvenlik güncellemelerini almaya devam etmek (Ubuntu Pro ile) veya güncel paket kararlılığı için sunucunuzu üst sürümlere (Ubuntu 22.04 veya 24.04 gibi) yükseltmeniz önerilir.

Yüksek Performanslı ve Kesintisiz Sunucu Altyapısı İçin: Verisunucu.net

Ubuntu komutlarını öğrenip pratik yapabileceğiniz, yüksek performanslı ve tam yetkili bir sunucu altyapısına ihtiyacınız vardır. %100 NVMe SSD disk mimarisi, yüksek hızlı network hatları ve kesintisiz erişim imkanı sunan Vds satın al paketlerimizle Ubuntu dünyasına hemen adım atabilirsiniz.

Daha bütçe dostu, esnek ve anında kurulum avantajına sahip çözümler arıyorsanız, Vps satın al seçeneklerimizi inceleyebilir; Verisunucu.net kalitesiyle profesyonel bir sunucu deneyimi yaşayabilirsiniz!

Önceki Yazı

CS2 VDS Hosting: Düşük Gecikmeli Ryzen Sunucu Kiralama (GÜNCEL)

Sonraki Yazı

Rust Server Hosting: Ryzen VDS Kiralama ile Kendi Sunucunu Aç